Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

«ЎЗБЕК» АТАМАСИНИНГ КЕЛИБ ЧИҚИШИ ҲАҚИДА

Бурунғи асрларда Туркистон ва турк- лар воҳеоти ва аҳволи ҳақинда туркий, фор- сий ва арабий тилларда неча китоблар ёзил- гандурки, у китоблардан рус ва бошҳа оврў- пойилар истифода этган ва этнакдадурлар. Лекин у мухталиф (турли-туман) тилларда ёзилган. Тарихий асарлардан биз туркисто- нийлар истифода этуб, янги муҳокама ва тадҳиҳот ила ўз шевамизда мунтазам бир асар вужудга келтирганимиз йўҳ,деганди М.Беҳбудий, куюниб.

АМИР ТЕМУРНИНГ ТУРКИЙ ЁРЛИҒИ

Ушбу илмий рисолада муҳим тарихий ҳужжат - Амир Темурнинг фармойишига мувофиҳ Хораэмдаги Абу Муслим авлодлари ҳақ-хуқуқларини ҳимоя қилишга қаратилган туркий (эски ўэбек) да битилган ва унинг шахсий муҳри бипан тасдиқланган Ёрлиқнинг топилиш ва ўрганилиш тарихи, унинг факсимиле сурати, араб имлосидаги матни ва ҳоэирги ўэбекчага табдили, шунингдек илмий иэсҳлар ва тарихий воқеалар таҳлили берилган Рисола тарихчилар, талабалар ва умуман Туркистон тарихи, хусусан. Темурийлар даври тарихи билан қизиқувчи барча ўқувчилар учун мўлжалланган.

АМИР ТЕМУРНИНГТУРКИЙ ЁРЛИҒИ

Ушбу илмий рисолада муҳим тарихий ҳужжат - Амир Темурнинг фармойишига мувофиқ Хораэмдаги Абу Муслим авлодлари ҳақ-хуқуқларини ҳимоя қилишга қаратилган туркий (эски ўзбек) да битилган ва унинг шахсий муҳри билан тасдиқланган Ёрлиқнинг топилиш ва ўрганилиш тарихи, унинг факсимиле сурати. араб имлосидаги матни ва ҳозирги ўзбекчага табдили, шунингдек илмий изоҳлар еа тарихий воқеалар таҳлили берилган. Рисола тарихчилар, талабалар ва умуман Туркистон тарихи, хусусан, Темурийлар даври тарихи билан қизиқувчи барча ўқувчилар учун мўлжалланган.

«АМИР ТЕМУРНИНГ МИЛЛИЙ ДАВЛАТЧИЛИК СИЁСАТИ: тарих ва ҳозирги замон»

Амир Темур - халқимиз даҳосининг тимсоли, маънавий қадриятимиз рамзи, миллий қадриятимиз ҳисобланади. Истиқлол йилларида ул улуғ зотга бағишлаб юзлаб китоблар ёзилди. Навоий давлат педагогика инсппугқда Амир Темур таваллудининг 670 йиллигига бағишлаб республика миқёсида ўтказилган Илмий конференция материаллари -“Амир Темурнинг миллий давлатчилик сиёсати: тарих ва ҳозирги замон” номли тўплам ҳам Соҳибқироннинг Ватан мустақиллиги, ободлиги, сиесиЙ бошқарув тизими унинг иқгисодий, маданий тараққиёти, халқаро нуфузи миллий давлатчилик сиёсати каби ўта долзарб масалаларга бағишланган. Зеро, Амир Темур ўз даврининг катга маънавий салоҳиятли ватанпарвари, миллатпарвари, атоқли давлат арбоби ва саркардаси бўлган.

Дагар полвон

«Дагар полвон» тарихий қиссаси яқин кечмишимизнинг маҳузун қутбларини жонлантиради. Ғузорлик алп паҳлавоннинг элпарварлиги, одамлар оғирини енгил қилиши, нохақ қатағонга учраши, хонадон тақдиридаги аянчли эврилишлар бадиий йўсинда, архив хужжатлари асосида ёритилади.

Qishloqdagi buvijonim

Ushbu kitob O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Yoshlar bilan ishlash bo'limi tomonidan nashrga tavsiya etilib, "Ijod fondi tomonidan moliyalshtirilgan. Kitob Respublika ta'lim muassasalari kutubxonalariga bepul tarqatilinadi.

QAYNONA VA KELIN

Xoliqimiz Alloh taologa beadad hamdu sanolar va Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalomga salovotu durudlar bo‘lsin. Hayotimizning qaysi sohasida baxtu saodatni, xususan, oiladagi totuvlik-iqbolni, farog‘atni izlasak, uni albatta sharqona axloq-odobimizdan topamiz. Shu boiski, turmush tarzi buzuq aqidalar asosiga qurilgan qavmlar musulmonlarning oilaviy hayotiga, undagi ahillik va farog‘atga, axloq va odobga havas bilan qaraydilar. Sharqona axloqdan chekinilgan xonadonlarda esa oila totuvligiga putur yetib, munosabatlar keskinlashib borgan. Er va xotin, ota-ona hamda farzandlar o‘rtasida, oila va qarindosh-urug‘lar orasida arzimas sabab-bahonalar bilan urush-janjallar, murosasizliklar kelib chiqqan. Ba’zi hollarda bular yanada jiddiylashib, o‘zaro adovat, dushmanchilik darajasiga yetib boradi. Ayniqsa, bu hol butun dunyoda ma’lumu mashhur «qaynona va kelin» munosabatlarida ko‘proq ko‘zga tashlanadi.

Уйғонаётган ишқнинг овози

“Шоир юрагининг зарби дунёни титратиши мумкин", - дейишади. Эҳтимол, ростдир. Яхши шоир, яхши шеър инсон ҳалбида ҳаяжон уйготади, кўтаринки кайфият, гоҳида оғриқ пайдо қилади. Ушбу китобдан ўрин олган шеърлар ҳам кўнглингизда акс-садо беришига умид қилиб қоламиз.

ЎЗБЕК ТИЛИДА ЭКСПРЕССИВЛИК ИФОДАЛАШНИНГ СИНТАКТИК УСУЛИ

Ҳамма тилларда бўлгани каби ўзбек тилининг ҳам экспрессивлик-эмоционалликни юзага келтирувчи усул ва воситалари, қўлланиш приёмлари бор. Уларни тил ҳодисалари бўйича группалаб, умумий тарзда «усул» дсб атадик. Яънн фонетик ҳодисаларда бўладиган экс- ирссснв-эмоционаллнкни фонетик усул, сўз формала- рнда пфодаланишини эса морфологик усул деб атадик па ҳока.чо.

АДАБИЙ НОРМА ' НАЗАРИЯСИ ! I III қисм 5 (Адабий норманинг шакллапиш ва яишш цоиуниятлари)

Филология фанларц докторлари, профессорлар Э.Бегматон ва А.Маматовнинг “Адабий норма назарияси" номли тадқиқотининг олдинги ‘икки қисмида жаҳон тили1унослигида тил тушунчаси аа унинг ўрганилииш, шунингдек, тил нормасининг тип тизими, тил тузилишига, узусга муносабшпи таулил қилиниб, ўзбек адабий тили нормаларшшнг асоспй тцплари белгиланган эди. Мазкур қисм >и эса адабий нррманинг ишклланиш ва яшаш ҳопуншшфари .цуфассап пицлил этилади.

АДАБИИ НОРМА НАЗАРИЯСИ 2 қисм

Мазкур китобда чет- зл тилшунослигида, рус тилшунослигнда ра турқийшунослйкда адабйй тнл аа адабий нормага бнд ншлар ўрганилган, таҳлил қшшнган ва улар илмнй жнҳатдан умумлаштирил1*ан. Қитобда адабий норма тушунчаси, адабий нормадан талаб қнлинувчи цезонлар, адабий қормакинг тмллари, адабий норМанинг шаолақнш ва яшаш қонунйятлари, адабқй тилнн нормалаш каби муаммолар ўрганилган. Китоб олий ўқув юртлари талабалари, аспйрантлар ва шу срҳа бўйича илмий кузатишлар олнб бораетган барча тнлшунос мутахассислар учун мўлжалланган.

Ikki elning tanti o'g'loni

Ushbu kitobda O'zbekiston va Qoraqalpoǵiston xalq shoiri, O'zbekiston qahramoni Ibroim Yusupovning ijodi, hayotiy faoliyatiga oid chizgilar berilgan.

АДАБИИ НОРМА НАЗАРИЯСИ 1 қисм

Мазкур китобда чет- зл тилшунослигида, рус тилшунослигнда ра турқийшунослйкда адабйй тнл аа адабий нормага бнд ншлар ўрганилган, таҳлил қшшнган ва улар илмнй жнҳатдан умумлаштирил1*ан. Қитобда адабий норма тушунчаси, адабий нормадан талаб қнлинувчи цезонлар, адабий қормакинг тмллари, адабий норМанинг шаолақнш ва яшаш қонунйятлари, адабқй тилнн нормалаш каби муаммолар ўрганилган.

Машриқзамин ҳикмат бўстони

Буюк аждодларимизнинг беқиёс маънавий мероси, минг йиллик тарихимиз ва маданиятимизга асосланган маънавий ҳаётимизни тиклай бошладик. Динимиз ва тилимизга қайтдик, миллий урф-одатларимиз ва анъаналаримиз, хуллас, инсон маънавиятига дахлдор барча бойликларимиз қайтадан қад ростлаяпти. Одамларда ўзлигини англаш, миллий ғурур, ўтмишдан фахрланиш, порлоқ келажакни бунёд этишни ўз қўлимизга олганимиздан ғурурланиш каби туйғулар камол топаяпти, уларнинг бугунги ва эртанги кунга ишончи ортиб бораяпти.

TURKIY GULISTON YOXUD AXLOQ

XIX asrning ikkinchi yarmi XX asrning boshlarida Turkiston (Markaziy Osiyo) o’lkasida pedagogik fikrlarning rivojlanishida, xalq maorifi ishlarini yuksaltirishda ilg’or ziyolilarning xizmatlari kattadir. Bunda jadid adabiyotining yirik vakili shoir, dramaturg, muallim Abdulla Avloniy (1878-1934)ning xizmatlari ko’p. U maktablar ochib, shaxsan o’zi muallimlik qilish bilan birga maktablarni darsliklar bilan ta’minlash ishiga katta hissa qo’shdi. Uning qalamiga mansub «Turkiy Guliston yoxud axloq», «Birinchi muallim», «Ikkinchi muallim» «Maktab Gulistoni » asarlari bir necha bor nashr etildi.

O’ZBEKISTON ARXEOLOGIYASI

ҳ.к. (Ўзбекистон миллий энциклопедияси, 2002. Б. 336). Бу йўллар қадим-қадим замонлардан бошлаб аждодларимизга бир воҳадан иккинчисига миграция қилишлари учун хизмат қилган. Кейинги йилларда аниқланган археологик материаллар асосида бундан 50-30 минг йиллар муқаддам Оҳангарон воҳасида кенг тарқалган палеолит даври маданиятлари Фарғона водийсига (Анарбаев, Сайфуллаев, Саидов, 2014. С. 88), Жанубий Ўзбекистон (Сурхондарё ва Қашқадарё) ҳудудларида яшаган шу даврга оид маданиятлар эса Зарафшон воҳасига миграция қилган дейиш имконини беради (Бердимуродов, Суюнов, Раимқулов, Сайфуллаев, Саидов, Ражабов, 2013