Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

ТУРСУНБОЙ АДАШБОЕВНИНГ ПОЭТИК МАҲОРАТИ.

Ўзбек болалар адабиёти ХХ асрда улкан ютуқларни қўлга киритди. Унинг ривожланиши, тараққий қилиши, бадиий адабиётнинг хилма-хил тур ва жанрларида бадиий асарлар яратилиши беназир ижодкорларнинг заҳматли меҳнатлари маҳсулидир. Ўзбек болалар адабиётининг ривожланишига ўзининг баракали ҳиссасини қўшган ижодкор Турсунбой Адашбоевнинг бадиий маҳорати масалаларига бағишланган ушбу монография адабиёт мутахассислари, ўқитувчилар, тарбиячилар, талаба-ёшларга мўлжалланган.

Бадиий матн ва унинг лингвопоэтик таҳлили асослари.

Мазкур ўқув қўлланмада матн ва унинг типлари, бадиий матн ва унинг қисмларини боғловчи воситалар, бадиий нутқ услуби ва унинг кўринишлари, бадиий матннинг фонетик- фонологик, лексик-грамматик хусусиятлари ҳамда бадиий матнни тадқиқ этиш тамойиллари ҳақида сўз юритилади. Бадиий асарлардан олинган мисоллар асосида талабаларга бадиий асарни лингвопоэтик жиҳатдан қандай таҳлил қилиш кераклигини ўргатади. Ушбу ўқув қўлланма олий ўқув юртларининг филология факультети талабаларига мўлжалланган.

Эр либосли аёл

Ҳусния исмли оддий бир қишлоқ аёлининг тақдири, унинг матонати, жасорати, садоқати ва шижоатига бағишланган мазкур асарда Ўзбекистонда фермерлик харакатининг тарихи, қишлоқ тараққиёти ва фаровонлиги муаммолари ҳақидаги қизиқарли ҳамда долзарб воқеалар Ўз ифодасини топган.

Devona 1 qism

U xurjunini yelkasiga olib, uzoq yurdi. Koʻchki bosgan yerga yetib kelgunicha oyoqlari qaqshab ketdi. U hali koʻchki nima ekanini bilmasdi. Belga qadar qorga botgan kezlari iziga qaytganidan pushaymon boʻlar, chiqib olganda esa: «Ota yurtdan uzilgandan koʻra muzlab oʻlganim afzal», deb qoʻyardi.

Чаёнлар сўқмоғи

Жуда янги гап бўлмасада, ота-боболаримиз, кекса онахонларимиз оғзидан тушмайдиган, йиллар, асрлар давомида муқаддас дуо бўлиб такрор ва такрор айтилиб келаётган бир ҳикматни ички бир хўрсиниш ва ёлғиз Яратганнинг ўзига шукроналик билан айтиб, қўлингиздаги китобни ўқигандан сўнг хаёлимдан кечган ўй-хаёлларни сиз билан ўртоқлашмоқчиман. "Илоҳим, дунёмиз тинч бўлсин. Юртимизни турли бало-қазолардан Аллоҳнинг ўзи асрасин!"

Хазойин ул-маоний БАДОЕЪ УЛ-ВАСАТ

Эй навбаҳори оразинг субҳиға жонпарвар ҳаво, Андин гулу булбул топиб юз барг бирла минг наво. Тўбию шоҳи сидрадур кўюнг гиёҳи, негаким Ушшоқ ашку оҳидин ҳар дам топар сую ҳаво.

Адашган автобус

Қўлингиздаги асар нафақат автобус ҳайдовчилари ва йўловчилари, балки ўз ҳаёт йўлида қоқилган замон-дошларимиз ҳақидадир. Дарҳақиқат, баъзи ҳамюртларимиз енгил ва осон пул топиш мақсадида Ватанини тарк этиб, ўз инсоний қадрларини ерга урмоқдалар. Қонунсиз тарзда юртдан чиқиб кетган ватандошларимиз хорижда қора ишларга жалб этилиб, айрим ҳолларда қул сифатида камситилаётганлиги ҳам сир эмас. Афсуски, бойлик, мўмай даромад кетидан қувганлар орасида хору зор бўлиб қайтаётганлар ёки фарзандларини тирик етим қилиб, оиласини тақдир ҳукмига ташлаб кетаётган фуқароларимиз ҳам бор.

Жонон менинг жонимда

Эътиборингизга хавола этилаётган ушбу китобчада Ислом сўфизмида хотин-қизларга нисбатан бўлган муносабат тўғрисида китобхонларга баҳоли-қудрат аниқроқ тушунча беришга ҳаракат қилдик, аммо бу ҳаракатимиз тўсатдан феминисток адабиётлар оқимида сузишга уриниш деб тушунилмаслиги лозим.

Ulug‘ onanig janozasi

To'plamda jahonga mashhur yozuvchi, Nobel mukofoti sovrindori ' Gabriel Garsia Markesning eng yaxshi hikoyalari jamlangan. Bu hikoya- larda adibning fusunkor rcalizmi inukammal darajaga ko'tarilgan.

Rita Xeyvort yoxud Shoushenkdan qochish

Stiven Kingning siz, aziz kitobxonlarga ona tilimizda ilk bor taqdim etilayotgan «Rita Xeyvort yoxud Shoushenkdan qochish» qissasida qa- moqxona hayotining dahshatlari borasida so'zyuritiladi.

Забаржад

Ёз куни. Тушдан кейинги сокинлик. Айқириб оқаётган сой ёқалаб ўттиз беш - қирқ ёшдар чамали бир киши енгил хиргойи қилиб келмоқда

СУВ ЁҚАЛАБ

Кенг-мўлгина ҳовли. Уч томон иморатнинг ўртаси баланд ишком. Ишкомдан нарёғи куюк дарахтзор боғ. Саратоннинг охирлари. Саҳар чоғи. Ўнг қанотда саф тортган олди очиқ ошхона, омбор, сомонхонаю сайисхоналар тарафдан тош терилган йўлка бўйлаб олтмиш беш ёшлардаги девқомат, важоҳатли бир одам келмокда. Елкасида узун ок яктак, қўлида мис обдаста — хилватда таҳорат олиб қайтмоқда.

ШОИРНИНГ ТЎЙИ

Шаҳарнинг қоқ марказидаги бу кошонани бино этишда урушдан кейинги йиллар ҳарбий асирларми, аллақандай ажнабийларми қатнашган, деган гап юради. Тарих, кечаги кун — бамисоли серишва жонон, ҳар ким уни таъбига мослаб олаверади; давр шамолига қараб ўзгаравергани сайин чин ҳақиқатни аниқлаш мушкуллашиб боради.

SHOIRNING TO’YI

Shaharning qoq markazidagi bu koshonani bino etishda urushdan keyingi yillar harbiy asirlarmi, allaqanday ajnabiylarmi qatnashgan, degan gap yuradi. Tarix, kechagi kun — bamisoli serishva jonon, har kim uni ta’biga moslab olaveradi; davr shamoliga qarab o‘zgaravergani sayin chin haqiqatni aniqlash mushkullashib boradi.

CHAPAKLAR yoki CHALPAKLAR MAMLAKATI

Sizu biz bu tuzumning nimaligini bilamiz, albatta — non-namagini yeb katta bo‘lganmiz. Ammo hozir ko‘z o‘ngimizdagisi butkul bo‘lakcha edi. O’ziga xos. Avvalgilariga o‘xshamas. Bu mamlakatda shu tuzumning otasi ham, onasi ham, sohibu rahnamosi ham birgina kishi — tamal toshini qo‘ygan ham o‘zi, barpo etgan ham o‘zi, o‘lgudek bahramand bo‘lib kelayotgan ham o‘zi. So‘z ulug‘ dohiy tovarish Xon Man Men ustida ketayotir. Bu yurtda har bir toshu har giyoh shu zotning uch bo‘g‘indan iborat sharafli nomi bilan bog‘liq. Boshqacha bo‘lishi mumkin emas

KECHA VA KUNDUZ

Muhabbatning saroyi keng ekan, yo‘lni yo‘qotdim-ku, Asrlik tosh yanglig‘ bu xatarlik yo‘lda qotdim-ku. Karashma dengizin ko‘rdim, na nozlik to‘lqini bordir, Halokat bo‘lgusin bilmay qulochni katta otdim-ku.