Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

МУСТАҚИЛ ТАЪЛИМ: ТАДҚИҚОТ, ХОРИЖИЙ ТАЖРИБА ВА ТАВСИЯЛАР

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ ТАЪЛИМ, ФАН ВА ИННОВАЦИЯЛАР ВАЗИРЛИГИ ҲУЗУРИДАГИ ОЛИЙ ТАЪЛИМНИ РИВОЖЛАНТИРИШ ТАДҚИҚОТЛАРИ ВА ИЛҒОР ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ТАТБИҚ ЭТИШ МАРКАЗИ

ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИНИНГ ИШ БЕРУВЧИЛАР БИЛАН ЎЗАРО ҲАМКОРЛИГИ,

Бугунги глобал дунёда ҳаётимизнинг ҳар бир жабҳасидаги ўзгариш лар жуда тез содир бўлмоқда. Бу ҳолат эса ҳар бир соҳада янгиликлардан бохабар бўлиб, унга мослашишни, янги ғояларни олиб киришни тақозо қилади. Мана шундай тинимсиз ўзгаришларга дуч келаётган соҳалардан бири, шубҳасиз, олий таълим тизимидир. Бугунги кун олий таълим тизимидан жамиятдаги ўзгаришларни кўра оладиган, мавжуд ҳолатни таҳлил қиладиган, рақобатбардош, ўз соҳасининг етук мутахассисларини тайёрлаш талаб қилинмоқда. Ушбу талабга жавоб бериш мақсадида эса юртимиз олий таълим муассасалари (ОТМ) хориж тажрибасини кенг ўрганган ҳолда, кадрлар тайёрлаш жараёнини самарали ташкил қилишга, дарс машғулотларини кўпроқ касбга ва амалиётга йўналтиришга ҳамда мавжуд меъёрий ҳужжатларни мунтазам равишда такомиллаштириб боришга интилмоқда.

ДИПЛОМ ЙЎҚОЛСА ЁКИ ЯРОҚСИЗ ҲОЛГА КEЛСА…,

Сўнгги йилларда мамлакатимиздаги рақамлаштириш жараёнлари инсон омилини камайтириш билан бир қаторда, жамиятга шаффоф ва адолатли тизимлар жорий этилишига сабаб бўлмоқда. Олий таълим соҳасида ҳам рақамлаштириш жараёнлари тез суръатларда ривожланиб бормоқда. Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 19 июлдаги “Олий маълумот тўғрисидаги бакалавр ва магистр дип лом ларининг давлат намуналарини тасдиқлаш тўғрисида”ги 607-сон қарори билан олий маълумот тўғрисидаги бакалавр ва магистр дипломларига махсус ҳимояга эга QR код тизими қўйиладиган бўлди. Шу муносабат билан олий таълим тўғрисидаги диплом маълумотларининг базаси автоматик тарзда шаклланиши имконияти яратилди.,

ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИНИ ХАЛҚАРО АККРЕДИТАЦИЯДАН ЎТКАЗИШ ТАРТИБИ,

Сўнгги йилларда мамлакатимизда олий таълим тизимини тубдан такомиллаштириш борасида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар олий таълим муассасалари олдига бир қатор вазифаларни қўймоқда. Олий таълим муассасалари фаолиятини жаҳон андозаларига мослаштириш, таълим дастурларини халқаро аккредитациядан ўтказиш, халқаро эътироф этилган ташкилотлар рейтингининг биринчи 1000 та ўриндаги олий таълим муассасалари рўйхатига кириш, ташқи академик мобилликни ривожлантириш ва бошқалар шулар жумласидандир.,

ОЛИЙ ТАЪЛИМНИ КРЕДИТ-МОДУЛЬ АСОСИДА ТАШКИЛ ЭТИШ МЕТОДИКАСИ

Республикамизда кадрлар тайёрловчи олий таълим муассасалари фаолиятини тизимли ривожлантириш, илғор хорижий тажрибаларни жорий қилган ҳолда, замонавий таълим дастурларини ишлаб чиқиш, юқо-ри малакали профессионал кадрлар тайёрлашни янги босқичга кўтариш ҳамда соҳада таълим, илм-фан ва амалиёт уйғунлигини таъминлаш масаласига ҳукуматимиз томонидан алоҳида эътибор қаратилмоқда.,

ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИНИ НУФУЗЛИ ТАШКИЛОТЛАР РЕЙТИНГИ ТОП-1000 ТАЛИГИГА КИРИТИШ

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 8 октябрдаги “Ўзбекистон Республикаси олий таълим тизимини 2030 йилгача ривож­ лантириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида”ги ПФ­5847­сон Фар­ монида мамлакатимиздаги олий таълим муассасаларини халқаро рей­ тинг ташкилотлари рўйхатига киритиш стратегик вазифа сифатида кўр­ сатилган. Шу нуқтаи назардан олий таълим муассасаларининг халқаро рейтинглардаги ўрнини мустаҳкамлаш бугунги кун олий таълим тизими учун долзарб масала бўлиб қолмоқда.,

ЎЗБЕКИСТОНДА ОЛИЙ ТАЪЛИМ: 100 САВОЛГА 100 ЖАВОБ,

Замонавий ҳаётни бугун илм-маърифат ва таълимнинг тарақ қиётисиз та саввур этиб бўлмайди, инсоният фан ўқи атрофида айланаётгандек гўё. Жаҳоннинг етакчи давлатларида таълимни ривожлантириш биринчи галдаги вазифа сифатида белгиланиши ҳам бежиз эмас. Негаки мамлакатнинг келгуси равнақи айнан шу соҳада қўлга киритган ютуқлари билан белгиланади.,

ЖАҲОННИНГ ИЛҒОР ЭЛЕКТРОН ИЛМИЙ-ТАЪЛИМ МАНБАЛАРИ,

Замонавий таълимнинг ривожланиши фақатгина фанларни ўрганишнинг замонавий усулларини модерни зaциялаш учун хизмат қиладиган ахборот технологияларининг тако-миллашуви билан эмас, балки илмий-таълим ахборот нинг янги манбалари мавжудлиги би-лан ҳам белгиланади. Қимматли ахборот манбаларидан фойда ланишга бўлган имконият-нинг мавжудлиги ўқув материаллари сифатининг бир неча бор ортишига, шунингдек, олин-ган билимларни илмий ва касбий фаолиятда қўллашга имкон яратади.

ОЛИЙ ТАЪЛИМ ИСЛОҲОТЛАРИ: СОН ВА СИФАТ КЎРСАТКИЧЛАРИ,

Бугунги кунда Янги Ўзбекистон ҳаётида барча соҳаларда ортга қайтмас чуқур ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Бу ўзгаришлар жараёнида ижтимоий соҳа-нинг асоси ҳисобланган ва миллатнинг келажагини белгиловчи таълим тизими-даги ўзгаришлар, янгиликлар ҳақида сўзламасликнинг иложи йўқ. Ўз бекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев таъкидлаганидек: “Ҳаммамизга аёнки, тараққиётнинг тамал тоши ҳам, мамлакатни қудратли, миллатни буюк қи-ладиган куч ҳам бу — илм-фан, таълим ва тарбиядир. Эртанги кунимиз, Ватани-мизнинг ёруғ истиқболи, биринчи навбатда, таълим тизими ва фарзандларимизга бераётган тарбиямиз билан чамбарчас боғлиқ”.

ТАЛАБАЛАР МУСТАҚИЛ ТАЪЛИМИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ,

Мамлакатимизда ижтимоий, иқтисодий, сиёсий, маънавий ҳаётда туб ўзгаришлар содир бўлмоқда. Айниқса, таълим соҳасидаги ислоҳотларда “Таълим тўғрисида”ги қонуннинг янги таҳрирда қабул қилиниши му ҳим ўрин тутади. Ҳар бир мамлакатнинг ривожланиши ёки аксинча, инқирозга юз тутиши мамлакатдаги таълим тизимининг қай даражада такомиллаш-ганига боғлиқ.,

ОЛИЙ ТАЪЛИМНИНГ ЎҚУВ-МЕЪЁРИЙ ҲУЖЖАТЛАРИ ТАҲЛИЛИ (ДУНЁНИНГ ТОП-500 ТАЛИК ОЛИЙГОҲЛАРИ МИСОЛИДА)

Мамлакатимизда бўй кўрсатаётган ислоҳотлар олий таълим тизимида ҳам ўз аксини топиб, бу, аввало, юртимизда салоҳиятли ва рақобатбардош кадр лар тайёрлаш, ижтимоий-иқтисодий соҳаларни ривожлантириш ҳамда аҳо лининг турмуш даражасини ошишига хизмат қилмоқда.

ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИНИНГ ИШ БЕРУВЧИЛАР БИЛАН ЎЗАРО ҲАМКОРЛИГИ (ХОРИЖ ТАЖРИБАСИ)

Бугунги глобал дунёда ҳаётимизнинг ҳар бир жабҳасидаги ўзгариш­ лар жуда тез содир бўлмоқда. Бу ҳолат эса ҳар бир соҳада янгиликлардан бохабар бўлиб, унга мослашишни, янги ғояларни олиб киришни тақозо қилади. Мана шундай тинимсиз ўзгаришларга дуч келаётган соҳалардан бири, шубҳасиз, олий таълим тизимидир. Бугунги кун олий таълим тизимидан жамиятдаги ўзгаришларни кўра оладиган, мавжуд ҳолатни таҳлил қиладиган, рақобатбардош, ўз соҳасининг етук мутахассисларини тайёрлаш талаб қилинмоқда.

ОЛИЙ ТАЪЛИМ ТИЗИМИДА КОРРУПЦИЯГА ҚАРШИ КУРАШИШ

Бугунги кунда мамлакатимизда коррупциянинг олдини олиш ва унга қарши курашиш, давлат ва жамият қурилишининг барча соҳаларида коррупциоген омилларга чек қўйишга қаратилган кенг кўламли исло-ҳотлар изчил амалга оширилмоқда.

ЎҚУВ АДАБИЁТЛАРИНИ ЭКСПЕРТИЗАДАН ЎТКАЗИШ ЖАРАЁНИНИ РАҚАМЛАШТИРИШ,

Ўзбекистон Республикаси узлуксиз таълим тизимини янги авлод ўқув адабиётлари билан таъминлаш, талаба-ўқувчиларни комил инсон си-фатида тарбиялашга қаратилган дарслик ва ўқув қўлланмаларини яра-тиш бугунги куннинг долзарб вазифасидир.

МАСОФАВИЙ ТАЪЛИМНИ ТАШКИЛ ЭТИШ ТАРТИБИ

Янги Ўзбекистон таълим тизимида олиб борилаётган кенг қамровли ислоҳотлар таълим жараёнларини жаҳон андозаларига мослаштиришни ва энг самарали усулларга асосланишни тақозо этади. COVID-19 даврида мамлакатимизнинг барча олий таълим муассасала-ри масофавий таълим шаклига ўтказилди. Айни вақтда замонавий ах-борот технологиялари ёрдамида ўқитишни ташкил этиш, масофавий таъ лимнинг ташкилий-ҳуқуқий асосларини шакллантириш, таълим олиш ҳуқуқини таъминлаш таълим беришнинг янги услубларидан фойдаланиш ниҳоятда долзарб масалалардан биридир.

Mass Media, Mass Cultureq

STAN LE ROY WILSON is professor of mass communication at College of the Desert in Palm Desert. California. He holds a doctorate from the University of Southern California and earned his bachelor's and master’s degrees from California State Universities, Fresno and Stanislaus. Prior to his 30-year teaching career at California State universities and community colleges, he worked as a newspaper and radio journalist and as a public relations consultant.