-
Yolgʻizlikning yuz yili
Gabriel Garsia Markes,“Yolgʻizlikning yuz yili” – buyuk kolumb yozuvchisi Gabriel Garsiya Markesga Nobel mukofotini olib kelgan mashhur asar. Roman hozirgi kunga kelib ispan tilidan boshqa tillarga eng koʻp tarjima qilinish boʻyicha Migel Servantesning “Don Kixot”idan keyingi oʻrinda turadi. Roman “moʻjizaviy realizm” deb nomlangan yoʻnalishda yozilgan. Bunga sabab, asarda noreal narsalar oddiy holday koʻrsatiladi.
-
Sohibqiron
Abdulla Oripov,1996-yilda Oʻzbekiston xalq shoiri Abdulla Oripov tomonidan yozilgan, Sohibqiron Amir Temur hayotiga bagʻishlangan sheʼriy drama. Amir Temur – jahon tarixida chuqur iz qoldirgan shaxslardan biri. Uning hayot yoʻli bir tekis kechmagan. Taqdirning turfa zarbalariga munosib dosh berolganligi uchun ham shunday ulugʻ maqomga erishgan. Abdulla Oripov qalamiga mansub "Sohibqiron" sheʼriy dramasida Amir Temurning murakkab umr yoʻli haqqoniy boʻyoqlarda ochib berilgan.
-
Nur borki, soya bor
Oʻtkir Hoshimov,Yosh qalamkash Sherzod kasalxonaga tushadi-yu hamma narsani pul bilan oʻlchaydigan Sayfi Soqiyevich bilan hamxona boʻlib qoladi. Tabiatan sofdil, pok eʼtiqod bilan yashashga oʻrgangan Sherzod “dunyoda yo zaring boʻlsin, yo zoʻring” degan shior bilan yashaydigan bunday odamlardan nafratlanadi, ikkovlarining oʻrtasida keskin ziddiyat tugʻiladi... Yozuvchi Oʻtkir Hoshimovning “Nur borki, soya bor” romanida zamondoshlarimizning pok eʼtiqod uchun kurashi tasvirlangan. Oʻtkir Hoshimov tiniq tasviri, qahramonlar ruhiy olamini chuqur ochishi, tilining ravonligi bilan kitobxonlar mehrini qozongan yozuvchi. Ushbu asar uning birinchi romanidir. Audiokitob “Sanʻat gulshani” studiyasi tomonidan tayyorlangan.
-
Inson nima uchun yashaydi
Lev Tolstoy,Risolada Tolstoy inson hayotining ma’nosi va maqsadi masalasini o‘rganadi. Muallif savol beradi: “Inson nima uchun yashaydi?” va shaxsiy hayotiy tajribalar, diniy va axloqiy mulohazalar orqali javob topishga harakat qiladi. Tolstoyga ko‘ra, insonning haqiqiy ma’nosi egoistik manfaatlarda emas, balki boshqalarga xizmat qilish, sevgi va ruhiy kamolotda yotadi.
-
Гўдакликдан йигитликка қадар
Sheniz Yujel,Bolalarning yomoni bo‘lmaydi, uquvsiz va yomon tarbiyachi ota-onalargina mavjud. Ular har tomonlama to‘kis va baxtiyor farzand baxtli oilada, go‘zal muhitda kamol topishini anglasalar edi, o‘zlariga chetdan nazar tashlashga chog‘langan bo‘lishardi. Demak, biz sharafli avlodga ega bo‘lishni istar ekanmiz, saʼy-harakatlarimizni, avvalo, o‘zimizni taftish qilishga qaratishimiz joiz. Qo‘lingizdagi mazkur kitob farzand tarbiyasida go‘daklikdan o‘smirlik davriga qadar bola bilan qanday munosabat o‘rnatish borasidagi muhim taktika va uslublarni o‘z ichiga olgani bilan dolzarbdir. Bu kitobni har doimgidek faqat onalar emas, hurmatli va aziz otalar ham mutolaa qilishlarini tavsiya qilamiz. Sababi kitobda o‘smir yoshdagi o‘g‘il farzandlar bilan til topishish, yaʼni eng murakkab pallada ota sifatida to‘g‘ri qarorlar qabul qilishga ko‘makchi bo‘ladigan maʼlumotlar berilgan. Zero, kitobdan olinadigan xulosalar sizni qalbingizdagi xayrli avlod o‘stirish orzusiga eltuvchi yo‘lga boshlaydi. Turkchadan Boboxon Muhammad Sharif tarjimasi
-
Kakku uyasi uzra parvoz
Ken Kizi,Ushbu asar inson erkinligi va jamiyatdagi bosim mavzusini chuqur yoritadi. Voqealar ruhiy kasallar shifoxonasida bo‘lib o‘tadi. Asar qahramoni Rendl MakMerfi tartib-qoidalarga bo‘ysunishni istamaydigan, erkinlikni sevuvchi inson sifatida tasvirlanadi. U shifoxonadagi sovuq va qat’iy tartib o‘rnatgan hamshira Retchedga qarshi kurashadi.
-
Boshqaruv haqida ikki risola
Jon Lokk,Ushbu risolada Forobiy ideal jamiyat va mukammal boshqaruv tizimini tasvirlaydi. Asarda rahbar (hokim)ning axloqiy fazilatlari, donoligi va bilimdonligi asosiy mezon sifatida ko‘rsatiladi. Forobiyga ko‘ra, haqiqiy boshqaruvchi nafaqat siyosiy bilimga, balki falsafiy tafakkurga ham ega bo‘lishi lozim. Risola jamiyatni adolat, hamkorlik va umumiy farovonlik asosida boshqarish g‘oyasini ilgari suradi.
-
Alkimyogar
Paulo Koelo,Ushbu jahonga mashhur falsafiy-ramziy asar andalusiyalik cho‘pon yigiti Santyagoning o‘z 'O'zlik afsonasi'ni (Personal Legend) topish yo‘lidagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Misr ehromlari sari qilingan safar davomida u nafaqat moddiy xazina qidiradi, balki dunyoning umumiy tili, sevgi va hayot sirlarini anglab yetadi. Paulo Koeloning ushbu romani insonni o‘z orzulari ortidan ergashishga, qo‘rquvni yengishga va har bir to‘siqda bir hikmat borligiga ishonishga undaydi.
-
Ming bir jon
Abdulla Qahhor,Bu hikoyada ming bir jon egasi – xasta ayol Masturaning kuchli xarakteri, matonati yoritilgan. U yaqin orada jon taslim qilishiga ishonsa-da, hayotga boʻlgan umidini yoʻqotmaydi, shifoxonada undan hol-ahvol soʻrash uchun yoʻqlab kirganlar bilan boʻlgan suhbatdan Masturaning oʻziga ishonchi va irodasini koʻrish mumkin.
-
Қўрқма
Жавлон Жовлиев,Roman voqealarini qisqacha soʻzlar bilan ifoda etib boʻlmaydi. Barchasi shu qadar tigʻizki, shoshirib qoʻyadi. Majoz, obraz, ifoda, oʻt, hech kimnikiga oʻxshamagan lirizmni his qilasiz. Milliyat, sof muhabbat, koʻrinmas va oshkor fojialar, tarix, bugun va ertaning bir-biriga kavsharlangan halqasi, rostlik daʼvosidagi yolgʻonlar, ruh va qondagi paradokslar sizni oʻtmish va kelajak kuyiga asir qiladi, oʻylatadi, yigʻlatadi va achchiq-achchiq kuldiradi. Oʻtgan asr boshida Germaniyada oʻqigan talabalar, ular maslagi va fojiali qismati bugungi yoshlar maqsadi bilan bir taroziga tortiladi":
-
Yashamoq
Yu Hua,O‘g‘limni tuproqqa topshirishim kerak edi, biroq undan ajrala olmayotgandim. Ota-onamning qabrlari poyiga cho‘kdim va Yuchinni bag‘rimga bosdim uni yerga qo‘yolmayotgandim. Asta yelkamga suyadim, yuzlari ham qotib qolgandi, xuddi yelkamda bir parcha muz turgandek go‘yo... Kechki shamol barglarni to‘zg‘itar, o‘g‘limning tanasi qirovdan nam bo‘lib ulgurgan edi. Bugun ertalab maktabga ketayotgandagi holati ko‘z oldimda shundoqqina turibdi: yugurgilab borar ekan, yelkasidagi sumkasi bir yuqoriga, bir pastga sakrardi. Yuchin endi bir og‘iz ham so‘z ayta olmasligini yoki maktabga yalangoyoq chopib bormasligini o‘ylash yuragimga tig‘dek botardi. Yig‘layverib ko‘zimning yoshi qurib qoldi...
-
O'g'ri
Abdulla Qahhor,Odamlar dod ovoziga o‘rganib qolgan: birovni eri uradi, birovning uyi xatga tushadi... Ammo kampirning dodiga odam tez to‘plandi. Qobil bobo yalang bosh, yalang oyoq, yaktakchan og‘il eshigi yonida turib dag‘-dag‘ titraydi, tizzalari bukilib-bukilib ketadi; ko‘zlari javdiraydi, hammaga qaraydi, ammo hech kimni ko‘rmaydi. Xotinlar o‘g‘rini qarg‘aydi, it huradi, tovuqlar qaqag‘laydi. Kimdir shunday kichkina teshikdan ho‘kiz sig‘ishiga aql ishonmasligi to‘g‘risida kishilarga gap ma’qullaydi. Qobil boboning qo‘shnisi - burunsiz ellikboshi kirdi. U og‘ilga kirib teshikni, ho‘kiz bog‘langan ustunni diqqat bilan ko‘zdan kechirdi; negadir ustunni qimirlatib ham ko‘rdi, so‘ngra Qobil boboni chaqirdi va past tovush bilan dedi: – Ho‘kizing hech qayoqqa ketmaydi, topiladi!
-
Zarbulmasal
Gulxaniy,Gulxaniy ushbu asar orqali oʻz davrida kishilar orasida uchrab turadigan ayrim muammolarni jonzotlar obrazi orqali mohirona ochib beradi. Asarning ertaklardan farqli jihati shundaki, qahramonlar oʻrtasida kechadigan suhbatlar hayotiy, voqealar esa kundalik turmushimizda roʻy berishi mumkin bo‘lganligidadir. “Zarbulmasal” yozilganiga koʻp yillar boʻlganiga qaramay, mutolaa chogʻida voqea-hodisalar xuddi bugun sodir bo‘layotgandek his qilasiz. Ibratli, maʼno-mazmunga toʻla, hayot hikmatlarini oʻzida jamlagan kitobni bugungi kunda ham sevib oʻqilishining sababi shundadir. Oʻylaymizki, uni oʻqib Siz ham shunday xulosaga kelasiz.
-
Go'ro'g'lining tug'ulishi
Xalq og'zaki ijodi,“Goʻroʻgʻli” turkumi dostonlari yuzga yaqin xilma-xil mazmundagi asarlarni oʻzida birlashtiradi. Eʼtiboringizga havola etilayotgan “Goʻroʻgʻlining tugʻilishi” dostoni oʻzbek dostonchiligi rivojida beqiyos oʻrniga ega baxshi Muhammad Jomrot oʻgʻli Poʻlkan shoir tomonidan ijro etilgan. Unda afsonaviy xalq bahodirining tugʻilishi va qahramonona yoshligi, ozodlik oʻlkasining bunyod etilishi voqealari tasvirlanadi. Dostonda qahramon va sevimli yor sadoqati, ota-ona va farzand burchi, birodarlik va doʻstlik masalalaridan bahs yuritadi. Serboʻyoqliligi, jozibadorligi bilan kitobxonni oʻziga rom etadi.
-
АСАРЛАР -3
ОГАҲИЙ,Атоқли ўзбек адиби :шоир,таржимон ва муаррих Муҳаммад Ризо Эрниёзбек ўғли Огаҳий таваллудининг 210 йиллигига бағишланади.
-
JIMJITLIK
SAID AHMAD,Taniqli adibimiz Said Ahmadning "Jimjitlik " romani 1986-1987-yillarda "Sharq yulduzi "jurnalida davomli e'lon qilindi.G'afur G'ulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyoti uni 1989-yilda 150 000 nusxada bosib chiqardi.
-
Qasosli dunyo
Shukrillo,«Қасосли дунё» асарида ҳаётдаги адолат ва қасос тушунчалари ўзаро боғлиқ ҳолда ёритилади. Қаҳрамонлар бошидан ўтган ноҳақликлар туфайли қасос олиш йўлига кириб қоладилар. Бироқ бу йўл уларни янада оғир синовларга дучор қилади.
-
Jannatdagi soyalar.
rix Mariya Remark,Ular Amerika deya atalmish jannatga soya kabi kirdilar/Ikkinchi jahon urishi olovida yonib qovrilganodamlar... Otmishini yo'qotib, Yevroganing turli burchaklaridan quvilgan qochqinlar...Asablar tarang go'zallik timsoli va sharobxo'r yozuvchi. Bunday turli toifadagi insonlarni nima birlashtirib turgan bo'lishi mumkin. E.M.Remarkning o'zbek tiliga ilk marotaba tarjima qilingan "Jannatdagi soyalar" kitobi mutoolasi davomida yuqoridagi savolga birgalikda javob topamiz.
-
Jinoyat va jazo
Fyodor Dostoyevskiy,Asar 1866-yilda yozilgan. Ammo inson kechinmalarining eski va yangisi bo‘lmaganidek, roman qadri ham eskirmagan. “Kambag‘allik ayb emas, biroq yo‘qchilik – illat. Birinchisida inson tug‘ma olijanob fazilatlarni saqlab qola oladi, ammo yo‘qchilikda ularni hech qachon va hech kim saqlab qola olmaydi”, asardagi personajlaridan biri bosh qahramonga bu gapni hayotiy misollar asosida izohlab beradi. Universitetning sobiq talabasi bo‘lgan Raskolnikov esa bu gapdan tegishli xulosa chiqara olmaydi. Natijada, yo‘qchilikdan qutulish, tezda boyib ketish va yuqori mavqega ega bo‘lish maqsadida aql bovar qilmaydigan jinoyat sodir qiladi. Fojiali jihati – qahramon o‘z jinoyatini oqlaydi. Ammo hayot qonunlari adolatli – jinoyatni jazosiz qolishiga imkon bermaydi. Ruhiy jazo jinoyatchini o‘z aybiga iqror bo‘lishga majbur etadi. Romanda shu mudhish qotillikning uzluksiz uqubatlari bilan birga go‘zal muhabbat tasviri ham borki, u kitobxon qalbini beixtiyor junbishga keltiradi.
-
Shayton
Tolstoy,«Шайтон» асарида Толстой инсоннинг ички кураши, айниқса шаҳвоний истаклар ва ахлоқий қадриятлар ўртасидаги зиддиятни тасвирлайди. Асар қаҳрамони Евгений Иртенев уйланган бўлса-да, у ўтмишдаги муносабатларидан қутула олмайди ва бу уни руҳий азобга солади.